Voorgeschiedenis

Onderstaande tekst is de vertaling van de Nederlandse bijdrage aan de conferentie 14 juni 2018 in Bratislava van vijftig afgevaardigden van hervormingsgezinde  organisaties uit 18 landen.

Nederlandse katholieken hoogte en diepte punten tot juni 2018

 

Katholieken in Nederland werden 300 jaar onderdrukt door protestanten.

Ze overleefden alleen door samen te komen in huiskerken.

In 2018 zou het oude model hen opnieuw kunnen helpen om te overleven.

 

Herleving

Toen in 1850 vrijheid van godsdienst werd ingevoerd, toonde elke katholieke gemeenschap haar kracht door een kerk te bouwen met een indrukwekkende toren. Vrijwilligers verenigd in religieuze ordes gaven onderwijs aan alle kinderen. Arbeiders en boeren vormden katholieke vakbonden. Met hun eigen katholieke politieke partij hebben zij deelgenomen aan het opbouwen van een voorbeeldig sociaal zorgstelsel. Gedurende 100 jaar groeide het aantal priesters gestaag. Er waren uiteindelijk meer priesters in Nederland dan in zogenaamde katholieke landen. In 1960 was er een priester voor elke 2000 gelovigen Tegelijkertijd werkten 8860 missionarissen in onderontwikkelde landen met ongeveer hetzelfde aantal zusters en broeders.

 

Ontdekking

Na de Tweede Wereldoorlog ontdekten bisschoppen, priesters, religieuzen en andere ontwikkelde mensen geleidelijk een groeiende kloof tussen de officiële kerk en het moderne leven en niet alleen in Nederland. De Nederlanders werden de betrouwbare bondgenoten voor paus Johannes XXIII om Vaticanum II tot een succes te maken. Een Nederlandse bisschop verklaarde voor tv dat koppels pillen konden gebruiken voor anticonceptie. De nationale raad van bisschoppen vroeg de paus om het celibaat niet langer verplicht te stellen voor priesters.

 

Ramp

In de jaren zestig en zeventig ontwaakten R.K Nederlanders uit een droom. Rome zette hun bisschoppen en vele theologen op de zwarte lijst vanwege hun tolerante houding ten opzichte van vrije gedachten en gerelateerde publiciteit. Deze inmenging in het recht op meningsuiting en van persvrijheid  was voor de overgrote meerderheid van de gelovigen een schok. Het zorgde ervoor dat de officiële R.K. Kerk opeens haar vroegere betrouwbaarheid en morele autoriteit verloor. De publieke reactie kon niet verkeerd worden begrepen. Het Nederlandse katholieke volk heeft het sacrament van de biecht voorgoed afgeschaft. Terwijl een pastor in 1965 met Pasen nog steeds 2000 mensen in de biechtstoel kreeg, had hij er in 1969 nog slechts 10.

 

Controverse

Om de band met de Nederlandse bisschoppenconferentie te verbeteren, verving de paus de meerderheid van de bisschoppen geleidelijk door autistische mensen met de opdracht om gehoorzaamheid te prediken en oude theorieën vast te houden. Deze strategie vervreemdde geleidelijk aan de hiërarchie nog verder van de moderne wereld en van de achterban. Een bezoek aan paus Johannes Paulus II was bedoeld om de lege kerkbanken weer te vullen. Maar vóór zijn aankomst kwam op 8 mei 1985 een menigte van 12.000 mensen bijeen om de toepassing van de beslissingen van Vaticanum II te vragen. De paus luisterde helemaal niet. Zijn bezoek was het begin van <de Acht Mei Beweging> die in de daaropvolgende jaren bleef aandringen op de toepassing van Vaticanum II, maar ook op sociale veranderingen in de Nederlandse samenleving. In 2003 kwam er een einde aan de beweging. Ze werd min of meer omgezet in de vereniging Marienburg die tot 2018 het patroon volgde van het uitgeven van een tijdschrift en van brochures, het houden van lezingen en conferenties, het schrijven van nieuwsbrieven en het bijhouden van een website.

 

Schakeling

Tijdens de laatste algemene vergadering stelden MV-leden vast dat in de voorbije jaren acties niet hadden geleid tot structurele veranderingen in de officiële kerk. De vereniging zou er goed aan doen haar aandacht te verplaatsen van de hiërarchie naar het volk van God, naar kleine onafhankelijke katholieke gemeenschappen en naar het besef dat iedereen priester is die het evangelie beleeft. Het betekent voor MV dat zij in plaats van een vereniging te zijn die telkens opnieuw in detail de kwalen van de structurele kerk bekritiseert, verandert in een beweging die gelovigen in de achterban bewust maakt van de roeping om zich als deelnemers aan het priesterschap van Jezus te gedragen. De vereniging koos met dit besluit voor het beoefenen van de oude christelijke synodaliteit.

 

Praktijk

De paus gebruikt het begrip synodaliteit vaak als een paradigma voor de toekomst. Op 5 mei 2018 steunde hij een studie van de ITC International theologian Commission, die liet zien hoe deze gedachte leefde bij de vroegste christenen. Volgens het Griekse woord waaruit het is afgeleid, betekent synodaliteit  samen een weg afleggen. Synodos is een bijeenkomst, maar ook een groep reizigers. In de Handelingen van de apostelen worden zij die Jezus verkondigen als gekruisigd en opgestaan, aangeduid als "de mensen van de (nieuwe) weg" (Handelingen 9: 2). Deze mensen van de weg volgen Christus samen, die "de Weg" is (Johannes 14: 6). Wanneer ze samenkomen, is voortgang geen kwestie van het vinden van een meerderheid, maar van het vinden van een consensus die is gebaseerd op een gemeenschappelijke geest en die dus gedragen zal worden door velen. Dit laatste aspect is belangrijk als beslissingen genomen door synodes toegepast moeten worden in het leven van de kerk. Het betekent eerst luisteren en dan handelen en spreken op basis van wat er is gehoord. Kerkleiderschap dat op deze manier wordt opgevat zal zijn best doen om het geloof te verkondigen in een taal die de ervaringen en het leven van mensen vandaag serieus neemt. Tenslotte is de Kerk niet iets buiten de achterban. Onder de link https://cms.e.jimdo.com/app/sf96959c36db4adb1/pae4c6f67b0d2bc81?safemode=0&cmsEdit=1  is de studie te vinden.

 

Bijeenkomsten

Marienburg besloot het idee synodaliteit te gebruiken voor een strategiewijziging. In plaats van conferenties over gewenste veranderingen in de structuur van de officiële kerk, neemt het nu de tijd voor het beoefenen van synodliteit met oecumenische huisdialogen over zaken van geweten zoals Amoris Laetitia, ongewenste zwangerschap, anticonceptie, vrijwillige dood, bestemming van het leven, werkloosheid, armoede, milieuzorg, lege kerkbanken, hulp voor LGBT's, balans tussen wet en liefde etc.

 

Op internet kan iedereen zien dat ACC American Catholic Council deze weg al volgt met luistersessies ter voorbereiding van People's Synod in Dallas op 12-14 oktober dit jaar Zie https://thepeoplessynod.org/

Ze schrijven: "Ons geloof is sterker dan de instelling. Doe met ons mee als we een dialoog voeren over onze gemeenschappelijke erfenis, het fundament van ons geloof en het leven dat we voor onszelf creëren door dat geloof. Het gaat allemaal over liefde; het was de eenvoudige boodschap van Jezus! Laten we ons geloof opzettelijk en gezamenlijk de kracht van het licht maken in onze donkere, gewelddadige, destructieve wereld waar mensen die pijn lijden, mensen pijn doen. "

 

Nederland houdt een Volk Synode in 2019. De vraag is of er meer Europese organisaties op een vergelijkbare weg te vinden zijn. Dus MV zou van hen kunnen leren en zij van elkaar. Als parochies en gemeenschappen blijven krimpen zoals ze nu doen, kunnen in deze tijd van crisis kleine trouwe thuissessies (huiskerken) samen het patroon vormen van een kerk die elke onderdrukking overleeft.

Laat degenen die erover nadenken, het formulier invullen op de eerste pagina